Kanatlılarda bağışıklık sistemi

Bağışıklık, bazı mikroplara karşı aşı ya da doğal yollarla kazanılmış dirençtir.

Birinci cümleden anlaşılacağı üzere bağışıklık canlılarda genetik olarak veya diğer yollarla kendiliğinden olabilir. Ancak, doğal bağışıklık dışında bir takım müdahalelerle hastalık yapan mikroplara karşı bağışıklık kazandırılabilir. Bunun başında aşı, devamında da beslenme şekli ve katkı maddeleri gelir.

Bağışıklık sistemi, canlının eğitilmiş, savaşa hazır silahlı ordusu gibidir. Her an tetiktedir. Bağışıklık sisteminin bir nevi hafızası vardır. Bir kere tanıştığı mikrobu gördüğünde hemen hatırlar. Bu ikinci karşılaşmaya, birincisinden önce karşılık verirler. Vücuda mikrop girdiğinde otomatik devreye girer ve savaşı başlatır. Bağışıklık sistemi güçlüyse, canlı savaşı kazanır. Bağışıklık sistemi zayıflamış ya da çökmüş ise koruma yeteneği zayıflar ve savaşı kaybeder. Bakteri çakışması konusunda da değinmiştik. Nakillerde, kümes değişimlerinde strese bağlı olarak bağışıklık sistemi de devre dışı kalabilir.

Civcivler, kuluçkanın ilk günlerinde doğal bağışıklık kazanmaya başlar. Yumurtadan çıkımın 10.gününden itibaren özel bağışıklık sisteminin elemanları ürer ve hızla çoğalırlar. Burada damızlık yumurta seçiminin önemi ön plana çıkmaktadır.

Kanatlılarda bağışıklık sisteminin zayıflaması ya da çökmesinin sebepleri nelerdir?

Virüsler, bakteriler, parazitler gibi hastalıklara bağlı nedenler bağışıklık sistemine zarar verir. Hastalıklara bağlı olmayan nedenler de vardır. Bunlar çeşitli zehirli toksinler, kimyasal maddeler, ilaçlar, bilinçsiz antibiyotik kullanımı, beslenme bozukluğu, stres, sıcaklık, rüzgâra maruz kalma, dengesiz ısı değişimi,  yemin kalitesi, altlık kalitesi, kalabalık kümesler, yemlik ve sulukların mikrop barındırması, aydınlatma problemleri, içme suyunun kalitesi, yemin kalitesini sayabiliriz.  Tabii bunları da bir örnekle açalım. Beslenme bozukluğu sebebi çoktur. Kanatlının ihtiyaç duyduğu protein eksikliği, yemdeki enerji seviyesinin düşüklüğü, vitamin ve mineral dengesizliği de beslenme bozukluğuna girer.

Bunları örneklendirelim.

Protein eksikliği sonucu canlı vücudunda antikorların eksikliğine sebep olur. Antikorlar, vücuda giren mikroplarla savaşacak askerlerdir.

Amino asitlerin eksikliği, yine antikorları olumsuz etkilemektedir.

A vitamininin fazlalığında civcivlerin E.coliye hassasiyeti artmaktadır. New castle virüsü vücuda daha hızlı girebilmektedir. A vitamini dengeli verildiğinde de CRD hastalığı riskini azaltmaktadır.

C vitamini eksikliğinde  E. coli, Newcastle hastalığı, Gumboro ve Marek hastalığına direnç azalmaktadır.

Bu örnekler çoğaltılabilir.

Bağışıklık sisteminin güçlü olması için ne yapmalıyız?

  • Bağışıklık sistemi, sağlıklı anaçlarda alınacak dezenfekte edilmiş yumurtaların makineye koyulmasıyla başlar.
  • Kanatlı, sağlıklı bir ortamda olmalıdır. Temizlik önemlidir. Sürekli hastalık yapabilecek bir ortamda, hayvanların bağışıklık sistemi iflas eder.
  • Kümesler güneye bakmalıdır. Yeterince ısı olmalı, ışık almalı, rüzgâra maruz kalmamalıdır. Ancak hava sirkülasyonu devamlı olmalıdır.
  • Uygun altlık kullanılmalı ve kuru olmalıdır.
  • Kalabalık kümesler ve gürültülü ortam da bağışıklık sistemini zayıflatır.
  • İç ve dış parazit kontrolü yapılmalıdır.
  • Stres çok önemli faktördür.
  • Virüslere karşı düzenli aşı yapılmalıdır.
  • Gereksiz ilaç kullanımından kaçınmalıdır. Antibiyotikler, dozunda ve süresinde kullanılmalıdır. Olması gerekenden fazlası da eksiği de bağışıklık sistemine zarar verir.
  • Yemlerde canlının ihtiyacı kadar protein ve enerji olmalıdır.
  • Yeterince vitamin ve mineral almalıdır.
  • Doğduğu andan itibaren vücudunda yararlı bakterilerin çoğalması sağlanmalıdır. Bunun için probiyotik, prebiyotik ve amino asitler düzenli kullanılmalıdır.
  • Kimyasallardan ziyade doğal ürünler tercih edilmelidir.  Bu  amaçlarla üretilmiş esansiyel bitkisel yağlardan ve extraktlarından yararlanılmalıdır.
Bağışıklık, bazı mikroplara karşı aşı ya da doğal yollarla kazanılmış dirençtir. Birinci cümleden anlaşılacağı üzere bağışıklık canlılarda genetik olarak veya diğer yollarla kendiliğinden olabilir. Ancak, doğal bağışıklık dışında bir takım müdahalelerle hastalık yapan mikroplara karşı bağışıklık kazandırılabilir. Bunun başında aşı, devamında da beslenme şekli ve katkı maddeleri gelir. Bağışıklık sistemi, canlının eğitilmiş, savaşa hazır silahlı ...

Değerlendirme

Sizce : Bu makale faydalı mıydı ? Değerlendirmeye katılın.

Oylamalar : 4.9 ( 1 Oylar)
0

Hakkında Kanatlı Sevgisi

1966 yılında Sakarya/Akyazı ilçesi Batakköy’de doğmuşum ve hala aynı adreste yaşıyorum. Öğrenimimi Lise bitene kadar Akyazı ilçesinde, üniversite eğitimini Trakya Üniversitesi, Çanakkale Eğitim Yüksekokulu’nda tamamladım. Yurdun değişik yerlerinde 30 yıl sınıf öğretmenliği yaptıktan sonra emekli oldum. Emekli olmadan önce tavuklara gönül verdim. Araştırdıkça hepsine sahip olmak istedim. Ama belli ırklarda karar kıldım. İlk zamanlar çok sıkıntılar yaşadım. Yardım alacak kimseyi bulamadım. Çok kayıplar verdim. Ama araştırarak tecrübeler edindim. Şimdi bu tecrübeleri sizinle paylaşmak için buradayım.

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Required fields are marked *

*

Pin It on Pinterest

Share This